استارت آپ چیست و چطور یک استارتاپ موفق راه اندازی کنیم؟

استارت آپ

ما همیشه کلمه استارت آپ را می‌شنویم. اما معمولا ذهنیت درستی درباره آن نداریم. دقیقا به چه نوع شرکت‌هایی استارتاپ گفته می‌شود؟ فیسبوک و آمازون؟ یا یک کسب‌وکار کوچک هم استارتاپ به شمار می‌رود؟

بگذارید یک بار برای همیشه موضوع را روشن کنیم! در این مقاله یاد می‌گیریم که استارت اپ چیست؟ چند تعریف استاندارد را تعریف می‌کنیم، ویژگی‌های startup و مراحل راه‌اندازی را مرور می‌کنیم، و در مورد مسائلی مثل روش جذب سرمایه و عوامل شکست و موفقیت استارتاپ یاد می‌گیریم. با فزایش همراه باشید.

استارت آپ چیست؟

استارت اپ را می‌توان به روش‌های مختلفی تعریف کرد. این نوع شرکت‌ها معمولا جوان هستند و توسط یک یا چند کارآفرین راه‌اندازی می‌شوند.بیزنس مدل آن‌ها نوآورانه و فناوری‌محور است (البته سر فناوری محور بودن اختلاف‌نظر وجود دارد) محصول و خدماتی که در استارتاپ تولید می‌شود منحصربه‌فرد هستند و برای رفع نیاز مخاطب ارائه می‌شوند.

علاوه بر کلمات کلیدی مثل سرعت، فناوری و ایده، استارتاپ دو ویژگی مهم دیگر هم دارد:

  1. تکرارپذیر است: یعنی می‌توان مدل درآمدی آن را بارها و بارها تکرار کرد؛ و محصول و خدمات را در اختیار انبوه کاربران قرار داد.
  2. مقیاس‌پذیر است: یعنی می‌توان مدل درآمدی را در مقیاس بزرگتر هم اجرا کرد و به رشد نمایی رسید. (درباره مقیاس پذیری در مقاله قبلی بخوانید)

خب… اگر بخواهیم یک جمع‌بندی داشته باشیم: استارت آپ کسب‌وکاری نوپا است که محصول و خدماتی را برای رفع یک مشکل خاص توسعه می‌دهد.

چند تعریف از startup

برای اینکه درک بهتری از استارت آپ و ماهیت آن داشته باشیم، چند تعریف مطرح را با هم بخوانیم:

طبق تعریف ویکی‌پدیا: شرکت نوپا، شرکت نوآفرین یا استارتاپ، به شرکت یا کسب‌وکاری گفته می‌شود که معمولا به تازگی و در نتیجه‌ی کارآفرینی ایجاد شده‌. چنین مجموعه‌ای رشد سریعی دارد و در جهت راه‌حلی نوآورانه و دوام‌پذیر برای رفع یک نیاز در بازار شکل گرفته‌است.

اریک ریس: استارتاپ مجموعه‌ای انسانی است که برای ارائه محصول یا خدمات جدید در شرایط عدم قطعیت شکل می‌گیرد.

استیو بلنک: استارتاپ سازمانی است که برای جست‌وجوی یک مدل‌ کسب‌وکار تکرارپذیر و مقیاس‌پذیر شکل گرفته‌است.

مجله بیزنس فوربز: استارت‌آپ‌ها شرکت‌های جوانی هستند که برای توسعه محصول یا خدمات منحصربه‌فرد، ارائه آن به بازار و جذب مشتریان تأسیس شده‌اند.

یادداشت: لازم است بدانیم که استارتاپ به صنعت خاصی اشاره نمی‌کند. ممکن است ایده استارتاپی شما در زمینه مالی باشد، سلامت یا هوش مصنوعی و… نکته مهم این است که استارتاپ بخشی از چرخه عمر کسب‌وکار است. درباره چرخه عمر و مراحل رشد کسب‌وکار در مقاله بلاگ بخوانید.

 

ویژگی‌های استارتاپ

دانستن ویژگی‌ها به درک بهتر مفهوم کمک می‌کند. تا الان به چند ویژگی مختلف شرکت استارت آپی اشاره کردیم. در اینجا سایر ویژگی‌ها را به صورت یکجا ببینیم:

  • خلاقانه
  • مقیاس پذیر
  • حل یک مشکل
  • رشد سریع
  • کار تیمی
  • عموما جوان
  • محوریت فناوری

ویژگی های استارت آپ

 

کوتاه از تاریخچه استارت آپ

در اوایل راه، اصطلاح استارتاپ توسط گروه‌های سرمایه‌گذاری استفاده شد. آن‌ها برای تمایز بین این نوع شرکت‌ها با کسب‌وکارهای سنتی این کلمه را رواج دادند. از نظر مبدا زمانی، شرکت‌های استارتاپی در دهه ۹۰ میلادی با فراگیری اینترنت توسعه پیدا کردند. اما اگر بخواهیم دقیق‌تر بگوییم؛ قدمت اولین استارتاپ‌ها به دهه ۳۰ میلادی و حتی قبل از آن برمی‌گردد. یکی از اولین نمونه‌ها شرکت IBM تولیدکننده معرف نرم‌افزار و سخت‌افزار است که سال ۱۹۱۱ در سیلیکون ولی شکل گرفت.

خوب است بدانیم که محبوبیت امروزی استارت آپ‌ها ریشه در رونق دات کام در اواخر دهه ۱۹۹۰ میلادی دارد. سرمایه‌گذاری در کسب‌وکارهای کوچک در طول ظهور اینترنت بسیار رایج بود. به همین دلیل است که خیلی از مردم تا به امروز استارت‌آپ‌ها را شرکت‌های فناوری می‌دانند.

مفهوم startup

چرا کارآفرین‌ها به دنبال راه‌اندازی استارتاپ هستند؟

بنیان‌گذار استارتاپ شخصی است که انتخاب می‌کند برای دیگران کار نکند، و در عوض کسب‌وکار خودش را راه بیاندازد. سوال اینجاست که دلیل جذابیت استارت آپ چیست و چرا خیلی از افراد تمایل به راه‌اندازی آن را دارند؟

علاوه بر مزایی که کارفرما بودن دارد، استارتاپ فرصت رشد و درآمد بالا را فراهم می‌کند. در صورت موفقیت ایده تجاری می‌توانید وارد فاز توسعه شوید و نهایتا یک سازمان بزرگ با درآمد نمایی را بسازید. علاوه بر بخش درآمدی و رشد شغلی، جنبه‌های روانی هم دخیل هستند. رهبری و هدایت یک کسب‌وکار موفق و دیده شدن در سطح جامعه ارزش حائز اهمیتی به شمار می‌رود.

مزایا راه‌اندازی استارت اپ

  • فرصت رشد و یادگیری
  • شرایط کاری منعطف
  • مسئولیت و راهبری
  • مزایای مالی و موفقیت شغلی
  • ارائه محصول و خدمات نوآورانه
  • رفع مشکل و نیاز جامعه

معایب راه‌اندازی استارت آپ

  • ریسک بالای شکست
  • محیط رقابتی
  • نیاز به تامین مالی
  • استرس و فشار کاری

 

تفاوت استارتاپ با کسب و کار سنتی

این دو مدل از جنبه‌های مختلف با همدیگر متفاوت هستند. از نظر هدف استارتاپ می‌خواهد محصول و خدمات را طبق یک مدل مقیاس‌پذیر به بخش بزرگی از جامعه ارائه بدهد و رهبر بازار شود. اما کسب‌وکار سنتی طبق ظرفیتی که دارد، محصول و خدماتی را به گروهی از مشتریان ارائه می‌دهد.

از نظر مدل تجاری، استارتاپ مقیاس‌پذیر است. مثلا یک برند تاکسی اینترنتی را در نظر بگیرید. با وجود سایت یا اپلیکیشن، این شرکت می‌تواند پذیرای هزاران هزار کاربر باشد. اما یک کسب‌وکار سنتی مثلا فروشگاه کفش و کتانی، اگر بخواهید توسعه پیدا کند باید فضای فیزیکی یا کارکنان خودش را به همان نسبت افزایش بدهد. در این حالت رشد خطی است و رشد نمایی اتفاق نمی‌افتد.

از نظر مالی استارتاپ‌ها نیاز به جذب سرمایه دارند. آن‌ها در مراحل اولیه روی توسعه محصول و خدمات و رسیدن به پروداکت مارکت فیت کار می‌کنند و بعد از آن اسکیل آپ و توسعه را شروع می‌کنند. اما یک کسب‌وکار سنتی می‌تواند با سرمایه کمتری شروع به کار کند و همزمان با شروع کار به سودآوری برسد.

تفاوت استارت آپ با کسب و کار سنتی

هزینه راه اندازی استارتاپ

برای برآورد هزینه راه‌اندازی استارتاپ باید سه عامل مهم منابع انسانی، زیرساخت و بازاریابی را در نظر بگیرید.

correct iconهزینه منابع انسانی مربوط به تیم‌سازی شماست. استارتاپ‌ها در مراحل اولیه معمولا تیم کوچکی دارند. اما به هر حال لازم است نیروهای متخصصی مثل برنامه‌نویس، بازاریاب و… را جذب کنید. با محاسبه تعداد افراد مورد نیاز و حقوق و بیمه هر کدام می‌توانید این بخش را تخمین بزنید.

correct iconهزینه مهم بعدی صرف منابع و زیرساخت فنی می‌شود. مواردی مثل اجاره فضا، تجهیز فضا، هزینه اینترنت و آب و برق و گاز، نصب ملزومات و… از نظر زیرساخت فنی نیز باید به مجوزهای نرم‌افزار، درگاه پرداخت، میزبانی وب، فناوری اطلاعات و… توجه کنید.

correct iconهزینه بازاریابی شامل تبلیغات برای جذب مخاطب و معرفی محصول و خدمات شماست. علاوه بر این سه مورد هزینه‌های راه‌اندازی مثل امور ثبت و امور حقوقی و مالی، و سایر هزینه‌های دولتی در مرحله اولیه باید درنظر گرفته شوند.

روش جذب سرمایه استارتاپ

برای تامین هزینه‌های لازم استارتاپ روش‌های مختلفی پیش روی شماست. طبق مرحله رشد، میزان سرمایه مورد نیاز، و شرایط کسب‌وکارتان می‌توانید روش مناسب را انتخاب کنید. ما بررسی ۷ روش تامین مالی را در مقاله‌ای جداگانه انجام دادیم، توصیه می‌کنیم برای اطلاعات بیشتر از این موضوع مقاله را مطالعه کنید. در اینجا فقط گزینه‌های پیش‌رو را نام می‌بریم:

  • سرمایه گذاری شخصی (Personal investment/Bootstrap)
  • خانواده و دوستان (Patient capital)
  • سرمایه‌گذاران فرشته (Angel Investors)
  • مراکز رشد و شتاب‌دهنده‌ها (Incubators & accelerators)
  • سرمایه‌ گذاران خطر پذیر (Venture Capitalists / VC )
  • وام بانکی (Bank loans)
  • سایر روش‌ها (تامین مالی جمعی، جریان نقدی کسب‌وکار، حمایت‌های دولتی)

 

مراحل راه اندازی استارتاپ قدم به قدم

تصمیم به کارآفرینی گرفتید و یک ایده نو در ذهن‌تان دارید؟ عالی است، هیچ‌وقت برای ساختن کسب‌وکار و تحقق رویاهایتان دیر نیست. در این بخش مراحل اساسی برای راه‌اندازی استارت اپ را توضیح می‌دهیم:

  1. ایده تجاری و تحقیقات

اولین قدم داشتن یک ایده عالی است. لزومی ندارد ایده استارتاپ حتما خاص و عجیب باشد. شما حتی می‌توانید از startup های موفق خارجی الگوبرداری کنید. در کنار بررسی نمونه‌های خارجی، در اینترنت جستجو کنید و به جامعه دقت کنید. چه مشکلی در بازار وجود دارد که هنوز راه حلی برای آن نیست؟

حالا باید ایده را اعتبارسنجی کنید و تحقیقات را شروع کنید. بررسی کنید که ایده شما تا چه حد عملی است؟ چه مخاطبانی در بازار دارد؟ چه رقیبانی دارد؟ تا جای ممکن اطلاعات مفید پیرامون ایده را جمع‌آوری و مرتب کنید.

  1. طرح تجاری

نقشه راه را بچینید. شما در حال حاضر ایده کسب‌وکار را می‌دانید، پس باید مراحل رسیدن به آن را تقسیم‌بندی کنید. شروع به نوشتن طرح تجاری کنید و ایده، نتیجه تحقیقات، بازار هد، فرآیند و مراحل، ارزش‌ها و اهداف، و بودجه موردنظر را ثبت کنید.

  1. ثبت و امور حقوقی

در این مرحله می‌توانید سراغ ثبت ایده و ادعای مالکیت بروید. در ساختار حقوقی کسب‌وکار باید برای مواردی مثل شراکت، مالکیت انحصاری، مسئولیت محدود یا نامحدود و… تصمیم‌گیری کنید. همچنین نام تجاری را انتخاب کرده و ثبت کنید. برای انجام کارهای قانونی و اداری می‌توانید از مشاور حقوقی کمک بگیرید.

  1. تامین بودجه اولیه

بالاتر به روش‌های تامین مالی استارتاپ اشاره کردیم. اگر سرمایه لازم برای شروع را دارید می‌توانید سراغ راه‌اندازی بروید. اما در این صورت ریسک شکست تماما متوجه خودتان خواهد بود. یک ایده بهتر تامین مالی با روش‌هایی مثل جذب سرمایه، انجل اینوستور، همکاری با شتابدهنده‌ها و… است.

  1. تشکیل تیم

یکی از ستون‌های استارت آپ کار تیمی است. شما باید بتوانید یک تیم کارآمد را در هسته مرکزی شکل بدهید. ممکن است تصمیم بگیرید در این مرحله وارد شراکت بشوید. فرض کنید کسب‌وکار شما تماما بیس تکنولوژی دارد و به حضور یک همکار معتمد و متخصص نیاز دارید. در این صورت می‌توانید در عوض استخدام این شخص، او را به عنوان شریک وارد مجموعه کنید.

  1. تولید نمونه اولیه محصول یا خدمات

قرار نیست در همان شروع کار نمونه نهایی و کامل محصول را تولید کنید. در مراحل اولیه باید حداقل محصول پذیرفتنی یا mvp را بسازید. یعنی محصول یا خدماتی که حداقل‌های لازم برای ارائه به مخاطبان (یا ارائه به سرمایه‌گذار) را داشته باشد. به این ترتیب می‌توانید با زمان و هزینه کمتر، ایده‌هایتان در مورد محصول را تست کنید؛ و آن را طبق نیاز بازار توسعه بدهید.

  1. پروداکت مارکت فیت و توسعه

یک نقطه عطف مهم در استارتاپ پروداکت مارکت فیت است. با رسیدن به این نقطه استارتاپ متوجه می‌شود که محصول درستی را به مخاطب درست ارائه کرده است. قبل از رسیدن به PMF نباید به فکر توسعه و رشد باشید چون ممکن است کسب‌وکار را در ریسک شکست قرار دهید. بعد از PMF می‌توانید جذب سرمایه انجام دهید و وارد مرحله بعدی از چرخه عمر کسب‌وکار یعنی اسکیل آپ بشوید.

مراحل راه اندازی استارتاپ

انواع استارتاپ ها کدامند؟

انواع استارت آپ را می‌توان در دسته‌های مختلف جا داد. استیو بلنک کارآفرین مطرح سیلیکون ولی یک دسته‌ی ۶ تایی را مطرح می‌کند. در اینجا وارد تعریف و ویژگی هر گروه نمی‌شویم و فقط به نام دسته‌ها اشاره می‌کنیم:

  • استارتاپ‌های مبتنی بر زندگی
  • استارتاپ‌های مشاغل کوچک
  • مدل‌های مقیاس‌پذیر
  • کسب‌وکارهایی با هدف واگذاری و فروش
  • استارتاپ‌های شرکت بزرگ
  • استارتاپ‌های اجتماعی

انواع استارتاپ را می‌توان براساس مدل تجاری هم دسته‌بندی کرد. در مدل B2B یا Business to Business مخاطب خدمات و محصولات برند سایر سازمان‌ها هستند. اما در مدل B2C یا Business to Customer خرید و فروش بین استارتاپ و مشتری انجام می‌شود.

دسته‌بندی بعدی می‌تواند براساس صنعت و حوزه فعالیت باشد. شما می‌توانید کسب‌وکارتان را در انواع حوزه‌های مالی، فناوری، سلامت و پزشکی، غذایی، آموزشی، ساختمانی، گردشگری، ارتباطات و پیام‌رسانی، حمل و نقل، تفریح و بازی و… توسعه بدهید.

 

دلایل شکست استارتاپ چیست؟

همه می‌دانیم که ریسک شکست در استارت‌ها بالاست و درصد زیادی از آن‌ها از بین می‌روند. دلایل شکست متنوع هستند، از عدم تناسب محصول با بازار، تا ناهماهنگی در تیم. در اینجا نگاهی به رایج‌ترین دلایل شکست استارت اپ ها می‌اندازیم:

دلایل شکست استارتاپ

عوامل موفقیت استارت آپ چیست؟

خیلی از استارتاپ‌ها نهایتا شکست می‌خورند؛ اما نمونه‌های موفق هم زیاد هستند. عواملی که به موفقیت استارت اپ کمک می‌کنند به شرح زیر هستند:

  • ایده درست و قابل اجرا
  • بیزنس مدل و هدف‌گذاری شفاف
  • مطالعات بازار و تحقیقات قابل اتکا
  • بودجه کافی و جذب سرمایه موفق
  • تیم درست و کارآمد
  • مهارت‌های رهبری در مدیر استارتاپ
  • بازار درست و توجه به نیاز مخاطب
  • داشتن چشم‌انداز استراتژیک
  • قیمت گذاری درست
  • داشتن مزیت رقابتی
  • هیئت مدیره باتجربه
  • بازاریابی موثر
  • ارائه محصول و خدمات باکیفیت
  • تعامل با مخاطبان

چند نمونه استارتاپ موفق ایرانی و خارجی

خیلی از محصولات و خدمات نورآورانه‌ای که امروز استفاده می‌کنید، نتیجه یک استارتاپ موفق هستند. برندهایی که توانسته‌اند محصول خودشان را در بازار گسترش بدهند، به میلیون‌ها مشتری دست پیدا کنند، و تاثیر مثبتی در جهان بگذارند.

شرکت‌های استارتاپی در هر حوزه‌ای می‌توانند به موفقیت برسند. اینجا برای ذکر نمونه دو استارتاپ موفق ایرانی و دو مورد خارجی را بررسی می‌کنیم.

دیجی کالا

فروشگاه آنلاین دیجی کالا از بازرترین استارتاپ‌های موفق در ایران است. این مجموعه کار خودش را با فروش دوربین دیجیتال و محصولات کوچک شروع کرد. بعد از پروداکت مارکت فیت شرکت وارد توسعه و اسکیل آپ شد. در حال حاضر دیجی کالا یکی از بزرگترین خرده‌فروشی‌های آنلاین در خاورمیانه است.

آپارات

آپارات سرویس اشتراک‌گذاری ویدئو در ایران است. این مجموعه در سال ۱۳۸۹ به عنوان اولین سرویس فعال در این حوزه کار خودش را آغاز کرد. بعد از توسعه و رشد، آپارات در حال حاضر یکی از بهترین شرکت‌های فعال حوزه اینترنتی در ایران به شمار می‌رود. درآمد این سرویس بیشتر بر پایه تبلیغات است.

ایربی‌ان‌بی

این برند توانست صنعت هتلداری را به کل متحول کند. به واسطه Airbnb مسافران می‌توانند به جای اقامت در هتل، خانه شخصی را اجاره کنند و از مزایای اقامت در آن لذت ببرند. این استارتاپ در سراسر جهان رشد چشمگیری داشته است. هر دو سمت میزبان و مسافر می‌توانند با این پلتفرم درآمد کسب کنند و خدمات بگیرند.

فیسبوک

فیسبوک به عنوان یک کسب‌وکار کوچک شروع به کار کرد. اوایل قرار بود یک شبکه اجتماعی برای دانشجویان در محوطه‌های دانشگاهی باشد. با گذشت زمان این مجموعه رشد کرد و پلتفرم خودش را توسعه داد. در حال حاضر فیسبوک توسط میلیاردها نفر در سراسر جهان، برای ارتباط با دوستان و خانواده مورد استفاده قرار می‌گیرد.

نمونه startup موفق

مشاوره راه اندازی استارتاپ

راه‌اندازی استارت اپ یک ایده عالی، ارزشمند، سودآورد اما همراه با ریسک است. در این مسیر باید با چالش‌هایی مثل جذب سرمایه، تیم‌سازی، بازاریابی، امور مالی و حقوقی، طراحی و تولید محصول و… مواجه شوید.

همراهی منتور و مشاور باتجربه یک کمک فوق‌العاده در این مسیر سخت است. مشاوران ما در فزایش در دل استارتاپ‌های مطرح کشور حضور داشته‌اند و با چالش‌های راه‌اندازی و توسعه از نزدیک مواجه شدند. برای مشورت با این متخصصان می‌توانید فرم مشاوره کسب‌وکار را در سایت پر کنید.

نهایتا با وجود تمام صحبت‌هایی که حول استارت آپ انجام دادیم، خوب است یادآوری کنیم که کارآفرینی با وجود سختی‌ها، برای شخص و جامعه بسیار ارزش‌آفرین است. با آرزوی موفقیت برای تمام استارت آپ های کشور.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *